بهداشت دهان و دندان در مادران باردار

این عقیده که متعاقب هر زایمان یک دندان از دست می‌رود، صحیح نیست. اما وجود یک سری عوامل موجب سرعت پیشرفت بیماری یا شروع یک بیماری جدید در دوران بارداری می‌شود. در این دوران، مشکلات دندانپزشکی خاصی پیش می‌آید که دلیل آن بیشتر سهل‌انگاری است. البته در این دوران به‌دلیل تغییرات هورمونی، لثه‌ها مستعد بیماری می‌باشند که اگر بهداشت خوب رعایت شود مشکل خاصی ایجاد نخواهد شد.

از آنجا که در دوران بارداری بسیاری از خانم‌ها به‌دلیل تهوع، خستگی عمومی و سستی، تمایل چندانی به رعایت بهداشت دهان ندارند، لثه‌ها به‌تدریج متورم شده و پوسیدگی‌های دندانی نیز تشدید می‌شوند.

همچنین تغییر عادات تغذیه‌ای آن‌ها و میل به مصرف مواد قندی و پوسیدگی‌زا از مهم‌ترین عوامل خراب شدن دندان‌ها در این دوره است. بنابر این مادران باردار، جهت پیش‌گیری از مشکلات دندانی در دوره‌ی حاملگی، نکات زیر را باید در نظر بگیرند:
۱. قبل از تصمیم به باردار شدن، با مراجعه به دندانپزشک از سلامت دندان‌ها و لثه‌های خود اطمینان حاصل کرده و در صورت نیاز، سریعاً نسبت به درمان آن اقدام کنند.
۲. در این دوران مهم‌ترین اصل در پیشگیری از پوسیدگی و بیماری لثه، که به علت تغییرات هورمونی پاسخ شدیدتری به تحریکات موضعی می‌دهند، رعایت بهداشت دهان و دندان است.
۳. مادران باردار باید جهت معاینه‌ی دقیق لثه و دندان‌ها و نیز آموزش دستورات بهداشتی، در ماه‌های ۳، ۵ و ۷ به دندانپزشک مراجعه کنند.
۴. در دوران بارداری، انجام همه‌ی درمان‌های دندانپزشکی مجاز نیست. در ۳ ماهه‌ی اول و سوم بارداری، فقط درمان‌های اورژانس دندانپزشکی مجاز است و در سه ماهه‌ی دوم، تنها با مشورت متخصص زنان و زایمان، انجام درمان‌های روتین و انتخابی بلامانع خواهد بود.
۵. مادران باردار حداقل در سه ماهه‌ی اول بعد از زایمان، یک بار و بعد از آن نیز هر ۶ ماه باید جهت معاینات به کلینیک دندانپزشکی مراجعه کنند.
۶. در دوران بارداری باید حتی‌المقدور از انجام رادیوگرافی‌های غیرضروری خودداری کرد. البته در موارد اورژانس و با رعایت همه‌ی اصول حفاظتی، می‌توان اقدام به گرفتن رادیولوژی نمود.
۷. از تجویز بسیاری از داروهای دندانپزشکی در بیماران حامله باید اجتناب کرد. برای نمونه آسپرین، تتراسایکلین (علت تغییر رنگ در دندان‌های کودک)، دیازپام (والیوم) و سایر داروهای آرام‌بخش قابل ذکرند.
۸. اگرچه در مورد مزایای تجویز فلوراید قبل از تولد هنوز بحث زیادی وجود دارد ولی بررسی‌های متعدد نشان داده‌اند که مصرف روزانه ۲/۲ میلی‌گرم فلوراید همراه آب فلورایده در سه ماهه‌ی دوم و سوم، باعث کنترل پوسیدگی تا سن ۱۰ سالگی می‌شود و از طرفی درصد نارس بودن نوزاد کاهش می‌یابد.
۹. شایان ذکر است لقی منتشر دندان‌ها، بو و طعم دهان در دوران بارداری، نشانگر التهاب لثه در این دوران است که طبیعی بوده و بعد از زایمان، به خودی خود، برطرف می‌شود.