مشاوره و رزرو نوبت: 09130754940

 

 بهداشت دهان و دندان و پیشگیری از بیماری ها

 بهداشت دهان و دندان و پیشگیری از بیماری ها


از دوران باستان پزشکان به ارزش و اهمیت پاکیزه نگاه داشتن دهان و دندان پی برده بودند و راه هایی هم برای پیشگیری از خوردگی و پوسیدگی و هم درمان آنها بیان کرده اند ، از جمله استفاده از مسواک ، انواع دهان شویه ها و جرم گیری.


مسواک زدن از قدیم امری شناخته شده بوده و برای این کار بیشتر از چوب درخت اراک یا سواک ( با نام علمی Salvadora persica L ) استفاده می شده است.
واژه مسواک از نام همین درخت ساخته شده است ولی چوب گیاهان دیگری چون کثیرا ( Astragalus tragacantha L ) هم استفاده می شد  


به گزارش سیاحان اروپایی ، در آفریقا تا سده چهاردهم/ بیستم برای پاک کردن دندان ها از مسواک استفاده می کردند رازی در اهمیت مسواک زدن از کتاب فی  تدبیرالسنه تلیف عیسی بن ماسه ( طبیب بصری قرن سوم) نقل کرده است که مسواک زدن زبان را خشک ، نفس را خوشبو ، مغز را پاکسازی ، حواس را لطیف ، دندان ها را پاک و درخشان و لثه را استوار می سازد و شایسته است هرکس مسواک سازگار با خود را بکار گیرد در گذشته به تب داران استفاده از چوب درخت بید و به افرادی با لثه های سست و ناتوان کاربرد چوب درخت گز ( طرفا ) توصیه می شد همچنین نباید مسواک با فشار بروی دندان کشیده می شد زیرا با ازبین بردن درخشانی و همواریی آن موجب زبری دندان می شد و زمینه ای برای نشستن جرم بروی آن فراهم می آمد اکنون مشخص شده که چوب درخت سواک حاوی بی کربنات سدیم و اسیدتانیک و دیگر مواد هم آورنده لثه است


افراد دندانپزشک دوره اسلامی پرهیز از زیاد خوردن و پیوسته جویدن چیز های سنگین و چسبنده ، پرهیز از جویدن چیزهای سخت ، نخوردن چیزهای بسیار سرد یا بسیار گرم و هر آنچه کند کننده دندان باشد ، پرهیز از خوردن هر خوراکی که روی شکم شناور بماند ( رودل کردن) وبه سرعت بگندد ، پاکسازی خورده های خوراکی گیر کرده میان دندان ها که باید به آرامی و با خلال بیرون آورده شوند ، به کار گیری دندان شویه با ویژگی خشک کنندگی به اندازه ی میانه را توصیف کرده اند انباشته شدن جرم بروی دندان را به درستی از عوامل بنیادین بیماری های دهان ودندان می دانستند و برای جرم گیری از ابزارها یا دهان شویه های گوناگون استفاده می کردند دهان شویه های گوناگونی نیز برای خوشبویی دهان و درخشان و محکم کردن دندان و لثه با ترکیب های گوناگون وجود داشت ، از جمله سنون ( دهان شویه ) خوشبوی یحیی برمکی  ( وزیر هارون الرشید متوفی190) که برای حفظ کردن و نیرو بخشیدن به دندان ها آن را سودمند می دانستند .

 ابزارها
ابزار های یاد شده در متون پزشکی کهن با ابزار های امروزی همانندی های آشکار دارند آنها نیز برگرفته از ابزارهای پیش از خود بودند چنانکه میان ابزار های زهراوی ( جراح اندلسی ، متوفی ح 404 ) و ابزار های بجا مانده سده های یکم و دوم میلادی از تمدن یونانی – رومی آسیا صغیر همانندی به چشم می خورد.
کامل ترین فهرست ابزار های کاربردی در بیمار های دندان در التسریف ، اثر مهم زهراوی ، یافت می شود او در فصل های 28 تا 33 التسریف ابزار های دندان پزشکی را با شکل گزارش داده است در بسیاری موارد ، ابزار هایی شبیه به ابزار های امروزی دندان پزشکی می توان یافت از جمله مجرد ( برای پاک کردن جرم دندان ) ، کلبتین و جفت ، قاشقک ، مبرد ( سوهان) ، علاوه بر او دیگران هم ابزار هایی را ذکر کرده اند همچون رازی که از ابزاری با سری قاشقکی  به شکل ( ف) یاد کرده است که دندان را با گداخته آن داغ می کردند و درد آرام ، ولی دندان نابود می شد
دندان های نابجا و اضافی را بیماری نمی دانستند ولی به سبب بد شکلی به درمان آن می پرداختند در گام نخست آنها را می ساییدند و اگر مفید نبود بخش زائد را می بریدند.

کلینیک دندانپزشکی اصفهان